Cơ hội và thách thức cho đội tuyển Việt Nam trong đề án AFC Nations League sắp ra đời

Liên đoàn Bóng đá Châu Á (AFC) đang xây dựng kế hoạch tổ chức giải đấu AFC Nations League định kỳ hai năm một lần, dự kiến khởi tranh chính thức từ năm 2030 dựa trên các tài liệu gần đây từ ESPN Asia. Đề án này sẽ tạo ra những bước ngoặt lớn đối với lộ trình vòng loại World Cup và Asian Cup của nhiều quốc gia, trong đó đội tuyển Việt Nam được kỳ vọng nằm trong nhóm hạng đấu cao nhất nhờ vị trí hiện tại trên bảng xếp hạng.

Việc định hình lại hệ thống thi đấu khu vực không chỉ thay đổi cách thức phân hạng mà còn mang lại cơ hội cọ xát thường xuyên với các nền bóng đá hàng đầu châu lục. Dù vậy, thách thức đặt ra cho bóng đá Việt Nam là không nhỏ khi phải đối mặt trực tiếp với những đối thủ mạnh trong cùng nhóm hạt giống số một.

Chi tiết đề án AFC Nations League và vị thế của đội tuyển Việt Nam

Theo các thông tin từ tài liệu dự thảo của AFC, giải đấu mới sẽ chia các đội tuyển thành ba hạng đấu chính. Trong đó, hai hạng đầu sẽ bao gồm mỗi hạng 18 đội, và hạng ba gồm 11 đội chia thành ba bảng đấu khác nhau. Dự kiến vào ngày 6 tháng 10, AFC sẽ có buổi họp báo chính thức trình bày chi tiết kế hoạch này với các liên đoàn thành viên.

Dựa trên vị trí thứ 99 trên bảng xếp hạng thế giới và thứ 17 tại khu vực châu Á, đội tuyển Việt Nam nhiều khả năng sẽ góp mặt ở nhóm hạng 1 cao nhất. Đại diện còn lại của khu vực Đông Nam Á xuất hiện ở nhóm này là Thái Lan, đứng hạng 93 thế giới và hạng 14 châu Á. Việc góp mặt ở nhóm 1 đồng nghĩa với việc bóng đá Việt Nam sẽ thường xuyên chạm trán các tên tuổi lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Úc hay Ả Rập Xê Út trong các chiến dịch sắp tới.

Lộ trình thử nghiệm và sự thay đổi trong thể thức vòng loại World Cup

Để chuẩn bị cho giải đấu chính thức vào năm 2030, AFC đề xuất tổ chức một giai đoạn thử nghiệm kéo dài từ năm 2028 đến 2029. Điểm đáng chú ý là kết quả của vòng loại sơ bộ trong giai đoạn này sẽ đóng vai trò quyết định để phân chia các nhóm đấu thay vì hoàn toàn dựa vào thứ bậc trên bảng xếp hạng FIFA, nhằm tạo ra sự công bằng tối đa cho các đội tham dự.

Trong giai đoạn quá độ này, thể thức vòng loại World Cup quen thuộc với ba bảng đấu ở nhóm cao nhất vẫn được duy trì, đồng thời áp dụng cơ chế thăng hạng, xuống hạng và đấu play-off trực tiếp. Các mùa giải diễn ra sau đó gắn liền với chu kỳ World Cup 2034 sẽ tăng cường số lượng trận đấu sân nhà và sân khách lên mức sáu trận mỗi loại, tạo ra một môi trường thi đấu cọ xát vô cùng giá trị cho các đội tuyển thuộc nhóm đầu.

Tác động đến mục tiêu giành vé tham dự các giải đấu lớn

Việc tích hợp AFC Nations League vào hệ thống vòng loại World Cup và Asian Cup mang lại cấu trúc rõ ràng hơn cho các đội bóng. 18 đội tuyển thuộc nhóm hạng 1 sẽ cạnh tranh trực tiếp các suất đến sân chơi thế giới cũng như Asian Cup. Trong khi đó, các đội ở nhóm 2 sẽ tập trung tranh suất tham dự đấu trường châu lục, và nhóm 3 dành cho các đội tìm kiếm cơ hội thăng hạng.

Bên cạnh đó, AFC cũng lên phương án tổ chức vòng loại trực tiếp cho tám đội đứng đầu nhóm 1 ở mỗi mùa giải Nations League nhằm tìm ra nhà vô địch chung cuộc. Các trận đấu tứ kết, bán kết và chung kết sẽ được tính toán kỹ lưỡng về lịch trình thông qua hệ thống thuật toán, đảm bảo tính cân bằng mà không phân chia cứng nhắc theo khu vực địa lý do sự chênh lệch về trình độ.